NIPT ตรวจตอนกี่สัปดาห์ — ช่วงเวลาที่เหมาะสมและสิ่งที่ควรรู้ก่อนเจาะเลือด

NIPT ตรวจตอนกี่สัปดาห์ถึงจะได้ผลแม่นยำที่สุด? โดยทั่วไปแพทย์แนะนำให้ตรวจได้ตั้งแต่อายุครรภ์ 10 สัปดาห์ขึ้นไป เพราะเป็นช่วงที่ชิ้นส่วน DNA ของทารกในเลือดแม่ (cell-free fetal DNA หรือ cfDNA) มีปริมาณเพียงพอสำหรับการวิเคราะห์ บทความนี้จะอธิบายว่าทำไมสัปดาห์ที่ 10 ถึงเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญ ควรวางแผนตรวจ NIPT ร่วมกับ NT scan อย่างไร และต้องเตรียมตัวอะไรบ้างก่อนวันนัด

ทำไม NIPT ต้องรอถึงอายุครรภ์ 10 สัปดาห์?

การตรวจ NIPT อาศัยการวิเคราะห์ cfDNA ซึ่งเป็นชิ้นส่วน DNA ขนาดเล็กที่หลุดจากรกเข้าสู่กระแสเลือดของคุณแม่ ในช่วงแรกของการตั้งครรภ์ปริมาณ cfDNA ยังมีน้อยมาก — โดยทั่วไปต้องมีสัดส่วน fetal fraction อย่างน้อย 4% ของ cfDNA ทั้งหมดในเลือดแม่ การตรวจจึงจะให้ผลที่เชื่อถือได้

เมื่ออายุครรภ์ถึงสัปดาห์ที่ 10 รกมีขนาดใหญ่ขึ้นเพียงพอที่จะปล่อย cfDNA ในปริมาณที่ห้องปฏิบัติการสามารถวิเคราะห์ได้อย่างแม่นยำ หากตรวจก่อนหน้านี้ มีโอกาสที่ fetal fraction จะต่ำเกินไป ส่งผลให้อาจได้ผล "ไม่สามารถรายงานได้" (no-call result) และต้องเจาะเลือดซ้ำ

ช่วงที่แพทย์มักแนะนำมากที่สุดคือ สัปดาห์ที่ 10–14 เพราะ fetal fraction อยู่ในระดับที่ดี และยังอยู่ในช่วงไตรมาสแรกซึ่งเป็นจังหวะที่เหมาะกับการวางแผนดูแลครรภ์ต่อ หากผลออกมาเป็นความเสี่ยงสูง คุณแม่จะมีเวลาเพียงพอในการปรึกษาแพทย์และตัดสินใจขั้นตอนถัดไป

NIPT กับ NT scan — ควรตรวจอะไรก่อน?

คุณแม่หลายคนสงสัยว่าควรตรวจ NIPT ก่อนหรือหลังอัลตราซาวด์วัดความหนาของน้ำที่ต้นคอทารก (NT scan) คำตอบคือ — ทั้งสองตรวจได้ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน แต่มีข้อควรพิจารณาต่างกัน

NT scan มักทำในช่วงสัปดาห์ที่ 11–13+6 วัน เป็นการวัดความหนาของน้ำที่ต้นคอทารกผ่านอัลตราซาวด์ ร่วมกับตรวจเลือดคัดกรอง (combined first-trimester screening) ผลที่ได้เป็นค่าความเสี่ยงแบบ "1 ใน X"

NIPT ตรวจได้ตั้งแต่สัปดาห์ที่ 10 และมีความแม่นยำในการคัดกรองดาวน์ซินโดรม (Trisomy 21) สูงกว่า 99% ซึ่งสูงกว่า combined screening อย่างชัดเจน

แนวทางที่พบบ่อยมีสองแบบ:

• ตรวจ NIPT ก่อน (สัปดาห์ที่ 10–11) แล้วค่อยทำ NT scan ตามนัด — เหมาะสำหรับคุณแม่ที่ต้องการผลคัดกรองเร็วที่สุด
• ทำ NT scan ก่อน (สัปดาห์ที่ 12–13) แล้วใช้ผลเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจว่าจะตรวจ NIPT เพิ่มเติมหรือไม่ — เหมาะสำหรับคุณแม่ที่ต้องการดูภาพรวมก่อน

ทั้งสองแนวทางไม่มีถูกผิด แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนตามความเสี่ยงและความต้องการเฉพาะบุคคล

ตรวจ NIPT อายุครรภ์เท่าไหร่ถึงจะสายเกินไป?

แม้ว่า NIPT จะตรวจได้ตั้งแต่สัปดาห์ที่ 10 จนถึงช่วงท้ายของการตั้งครรภ์ แต่ในทางปฏิบัติ การตรวจหลังไตรมาสแรกจะลดประโยชน์ลงอย่างมาก เพราะหากผลออกมาเป็นความเสี่ยงสูงและต้องยืนยันด้วยการเจาะน้ำคร่ำ ระยะเวลาในการตัดสินใจและวางแผนจะสั้นลง

ช่วงที่เหมาะสมที่สุดจึงอยู่ที่ สัปดาห์ที่ 10–16 โดยยิ่งตรวจเร็ว ยิ่งมีเวลาวางแผนมาก สำหรับคุณแม่ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น อายุ 35 ปีขึ้นไปหรือมีประวัติครอบครัวเกี่ยวกับโครโมโซมผิดปกติ แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจตั้งแต่สัปดาห์ที่ 10 เลย

เตรียมตัวก่อนตรวจ NIPT อย่างไร?

ข้อดีของ NIPT คือเป็นการตรวจที่เตรียมตัวง่ายมาก:

• ไม่ต้องงดน้ำงดอาหาร — เจาะเลือดจากแขนได้เลย
• ใช้เวลาเจาะเลือดไม่ถึง 5 นาที — ไม่เจ็บมากกว่าการเจาะเลือดทั่วไป
• รอผลประมาณ 7–14 วัน ขึ้นอยู่กับแพ็กเกจและห้องปฏิบัติการ
• เตรียมข้อมูลให้พร้อม — อายุครรภ์ที่แน่ชัด (ยืนยันจากอัลตราซาวด์) น้ำหนักตัว และประวัติการตั้งครรภ์ จะช่วยให้แพทย์แนะนำแพ็กเกจที่เหมาะสม

สิ่งสำคัญคือควรทราบอายุครรภ์ที่แม่นยำก่อนตรวจ เพราะหากนับอายุครรภ์ผิดและตรวจเร็วเกินไป อาจได้ผลที่ไม่สามารถรายงานได้

NIPT คัดกรองดาวน์ซินโดรม — แม่นยำแค่ไหนเมื่อตรวจตามช่วงเวลาที่เหมาะสม?

เมื่อตรวจ NIPT ในช่วงอายุครรภ์ที่เหมาะสม (ตั้งแต่สัปดาห์ที่ 10 ขึ้นไป โดย fetal fraction เพียงพอ) ความแม่นยำในการคัดกรองโครโมโซมผิดปกติหลัก ๆ อยู่ในระดับสูงมาก:

• Trisomy 21 (ดาวน์ซินโดรม): sensitivity มากกว่า 99%
• Trisomy 18 (เอ็ดเวิร์ดซินโดรม): sensitivity ประมาณ 97–99%
• Trisomy 13 (พาเทาซินโดรม): sensitivity ประมาณ 90–99%

อย่างไรก็ตาม NIPT เป็นการ "คัดกรอง" ไม่ใช่การ "วินิจฉัย" หากผลออกมาเป็นความเสี่ยงสูง แพทย์จะแนะนำให้ยืนยันด้วยการเจาะน้ำคร่ำ (amniocentesis) ก่อนสรุปผล ผลความเสี่ยงต่ำก็ไม่ได้รับประกัน 100% แต่มีความน่าเชื่อถือสูงมากสำหรับการตัดสินใจเบื้องต้น

ตรวจ NIPT แจ้งวัฒนะ — สะดวกสำหรับคุณแม่ย่านหลักสี่และปากเกร็ด

สำหรับคุณแม่ที่อาศัยหรือทำงานในย่านแจ้งวัฒนะ Marphob Clinic ตั้งอยู่บนถนนแจ้งวัฒนะ ใกล้สถานีแจ้งวัฒนะ 14 ของรถไฟฟ้าสายสีชมพู เดินทางสะดวกทั้งรถยนต์และรถไฟฟ้า โดยคลินิกเปิดให้บริการช่วงเย็นและวันเสาร์-อาทิตย์ เหมาะสำหรับคุณแม่ที่ทำงานในศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติหรือออฟฟิศย่านหลักสี่ที่ต้องการนัดตรวจหลังเลิกงาน

Marphob Clinic เป็นคลินิกเฉพาะทางสูตินรีเวช ให้บริการตรวจ NIPT ได้ตั้งแต่อายุครรภ์ 10 สัปดาห์ขึ้นไป พร้อมให้คำปรึกษาเรื่องแพ็กเกจและช่วงเวลาที่เหมาะสมกับแต่ละคน สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ บริการคัดกรองและตรวจสุขภาพ

สรุป

ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการตรวจ NIPT คือตั้งแต่อายุครรภ์ 10 สัปดาห์ขึ้นไป โดยยิ่งตรวจเร็วในไตรมาสแรก ยิ่งมีเวลาวางแผนดูแลครรภ์ได้ดี สนใจปรึกษาเรื่องช่วงเวลาตรวจ NIPT ที่เหมาะกับอายุครรภ์ของคุณ ติดต่อ Marphob Clinic บนถนนแจ้งวัฒนะได้เลย